Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Việt Nam Lo Ngại Trước Thuế Đối Ứng Cao Của Mỹ

Trong bối cảnh các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam sang Mỹ đang phải đối mặt với chính sách thuế đối ứng cao từ Tổng thống Donald Trump, nhiều nhà lãnh đạo trong ngành đã bày tỏ lo ngại về tính cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Mức thuế lên tới 46% không chỉ làm tăng giá thành sản phẩm mà còn ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng Mỹ.

Tác Động Từ Chính Sách Thuế

Ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch Vina T&T Group, cho biết mức thuế 46% được công bố bởi Tổng thống Trump mới đây sẽ gây khó khăn lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam. "Tình hình sẽ rất căng thẳng," ông Tùng nhấn mạnh, đồng thời cho biết rằng trước đây, rau quả xuất khẩu sang Mỹ chỉ chịu thuế ở mức vài phần trăm, ngoại trừ một số mặt hàng như sầu riêng đông lạnh có thuế cao hơn 16%.

Theo thống kê từ Cục Hải Quan, năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu hàng hóa trị giá 119,5 tỷ USD sang Mỹ, trong khi nhập khẩu từ thị trường này đạt 15,1 tỷ USD. Trong đó, nhóm hàng xuất khẩu chủ lực là máy tính và linh kiện (23,2 tỷ USD), máy móc thiết bị, dệt may (22 tỷ USD và 16,2 tỷ USD). Ngoài ra, các mặt hàng nông sản như hạt điều và thủy sản cũng đóng góp đáng kể với giá trị tương ứng 1,15 tỷ USD và 1,83 tỷ USD.

Mặc dù vậy, với mức thuế cao như hiện nay, sức cạnh tranh của hàng Việt sẽ bị giảm sút đáng kể so với các quốc gia khác. Ông Tùng chia sẻ rằng nếu đối tác Mỹ không thể mua hàng của Việt Nam do giá thành tăng cao, họ sẽ chuyển sang tìm kiếm nguồn cung từ Thái Lan hoặc các nước khác.

Những Hệ Lụy Kinh Tế

Theo ông Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, mức thuế 46% này là một trở ngại lớn cho các ngành có tỷ trọng xuất khẩu cao sang Mỹ như nông sản, gỗ, điện tử và dệt may. Các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng những mặt hàng này cũng sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động xuất khẩu.

Chuyên gia Nguyễn Minh Đức cho biết, hàng Việt Nam sẽ phải chịu mức thuế cao hơn khoảng 10-20% so với các đối thủ chính. Cụ thể, mức thuế áp dụng cho Thái Lan là 36%, Indonesia 32%, Philippines 17%. Điều này tạo ra sự bất lợi nghiêm trọng cho các doanh nghiệp Việt Nam khi phải cạnh tranh với sản phẩm từ các nước khác.

Đại sứ Hoàng Anh Tuấn, Tổng lãnh sự Việt Nam tại San Francisco, nhận định rằng chính sách thuế này phản ánh nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump trong việc giảm thâm hụt thương mại của Mỹ, vốn đã đạt 1.200 tỷ USD vào năm ngoái. Ông Tuấn cũng cho rằng, chính quyền Mỹ đang cố gắng điều chỉnh chính sách thuế dựa trên tỷ lệ thâm hụt thương mại song phương, nhằm tái định vị Mỹ trong thương mại toàn cầu.

Các Biện Pháp Đối Phó Cần Thiết

Để phục hồi khả năng cạnh tranh, TS Lê Duy Bình khuyến nghị Việt Nam cần rút ngắn khoảng cách chênh lệch thuế so với các quốc gia khác. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cao thị trường nội địa là cần thiết. Ông Bình nhấn mạnh rằng: “Nhiều quốc gia đã tìm cách giữ tỷ trọng xuất khẩu ở mức hợp lý và đồng thời nâng cao thị trường trong nước trở thành một trụ cột của nền kinh tế.”

Ngoài ra, một giải pháp khác được đề xuất là tăng cường nhập khẩu từ Mỹ, đặc biệt là các sản phẩm công nghệ. Điều này không chỉ giúp cân bằng thương mại mà còn tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ mới.

Chuyên gia Nguyễn Minh Đức cũng cho rằng Việt Nam có thể sử dụng một số "lá bài" trong đàm phán thuế với Mỹ, như việc Chính phủ sẽ mua hàng hóa Mỹ nhiều hơn. Các mặt hàng tiềm năng bao gồm trực thăng, máy bay, năng lượng và thiết bị điện.

Hoạt Động Của Chính Phủ Và Doanh Nghiệp

Đại diện Vina T&T Group cho biết họ mong muốn có sự đàm phán giữa Chính phủ Việt Nam và Mỹ để hai bên hiểu nhau và có mức thuế phù hợp hơn. Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết cơ quan này sẽ có các giải pháp kích hoạt thị trường trong nước, phối hợp với các sở công thương địa phương và doanh nghiệp để thúc đẩy tiêu thụ hàng nội địa.

Chính phủ Việt Nam cũng sẽ xem xét việc gỡ bỏ các quy định trong phát triển thị trường cho doanh nghiệp và địa phương. Đồng thời, nghiên cứu kinh nghiệm chính sách kích cầu tiêu dùng từ các nước như Trung Quốc, Thái Lan cũng sẽ được thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp.

Tóm lại

Chính sách thuế đối ứng cao của Mỹ đã đặt các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam vào thế khó. Mặc dù có những giải pháp và chiến lược nhất định, nhưng việc giảm thiểu tác động tiêu cực từ thuế vẫn cần sự hợp tác chặt chẽ giữa Chính phủ và các doanh nghiệp để giữ vững thị phần tại thị trường Mỹ.